Een financiële prognose maken: waarom en hoe?

Wil je als ondernemer of bestuurder succesvol zijn, nu en in de toekomst, dan is het belangrijk dat je naast een financiële begroting ook een financiële prognose of financiële planning maakt voor je organisatie. In deze blog bespreekt Dagmar van Eijs, oprichter van Planning Company, waarom dat nodig is en geeft hij een aantal concrete tips.

Waarin verschilt een financiële prognose van een begroting?

Een prognose is iets anders dan een begroting. Waar de begroting meer een statisch document is dat vooral betrekking heeft op het toekomstige resultaat, is een financiële prognose een uiterst dynamisch gebeuren dat betrekking heeft op de complete toekomstige financiële positie van de organisatie.

Begroting als leidraad

Een begroting is een geformaliseerd overzicht van de opbrengsten en de kosten van de organisatie. Ze heeft betrekking op de winst- en verliesrekening voor het komende boekjaar. Deze wordt voorafgaand aan het boekjaar opgesteld door de directie of managers in samenwerking met de financiële afdeling.

Gedurende het boekjaar wordt de begroting in de organisatie gebruikt als leidraad voor het monitoren en – achteraf – verantwoorden van opbrengsten en kosten. Het is een plan dat eenmaal per jaar wordt gemaakt en in sommige organisaties per kwartaal wordt geüpdatet. Van sommige posten (grootboekrekeningen) is een goede onderbouwing aanwezig van bijbehorende activiteiten – beschrijvend of in aantallen en tarieven – maar veel posten worden bepaald via een opslagpercentage op basis van de gerealiseerde kosten en opbrengsten van het vorige jaar. Een begroting heeft alleen betrekking heeft op de winst- en verliesrekening. Ze zegt totaal niets over de liquiditeit van de organisatie. Sterker nog: je kunt met een prachtige begroting die een winst laat zien toch al halverwege het jaar failliet gaan.

Financiële verwachtingen voor je organisatie

Met behulp van een prognose probeer je op alle terreinen van je organisatie de verwachtingen over de toekomst van je organisatie financieel te concretiseren. Hierdoor ontstaat inzicht in de (financiële) gevolgen van je huidige business – dat wil zeggen: de reeds in gang gezette acties vanuit het verleden – én de plannen die je nog wil verwezenlijken – die effect hebben op je toekomstige business. Het levert een totaalplaatje op uitgedrukt in euro’s, waardoor je steeds het overzicht hebt waar je staat en waar je organisatie naartoe groeit. Door de uitkomsten te bekijken en te deze te vergelijken met je actuele financiële situatie zie je vanzelf of ze haalbaar zijn of dat er knelpunten ontstaan die eerst opgelost moeten worden.

Lastige termen: debet en credit

Een financiële prognose bouwt voort op de begroting. Je neemt ook de onderdelen van de balans hierbij in overweging. Oeps, daar haken opeens veel ondernemers af. Dat komt deels door de helaas lastige definities en de wijze hoe bedragen door de balans ‘heenlopen’. Alleen al van de termen debet en credit raken mensen van slag.

Helaas maken onze financiële adviseurs het er niet makkelijker op. Die zijn vaak nogal technisch bezig en richten zich op het zo goed mogelijk boeken van posten en het ‘waarderen’ daarvan, voornamelijk gericht op de jaarrekening. Maar ook hier geldt: zelfs met een prachtige jaarrekening kun je halverwege het nieuwe jaar failliet gaan.

Hoe voorkom je dat je failliet gaat?

Gelukkig behoeft dat voor veel ondernemers geen uitleg, namelijk: genoeg cash. Met andere woorden: het beschikken over voldoende liquiditeit, nu en in de toekomst. Maar laat liquiditeit – of cash – nu net onderdeel zijn van de balans. Dus die balans er toch maar bij pakken? Ik kan het jullie van harte aanraden.

In het najaar zal ik een serie blogs wijden aan de uitleg van de belangrijkste financiële documenten. Dat zijn de winst- en verliesrekening, de balans, het kasstroomoverzicht en financiële kengetallen. In deze blogserie zal ik op eenvoudige wijze inzichtelijk maken hoe deze in elkaar grijpen, waar de winst blijft en óf winst überhaupt geld gaat worden. Ik zal ook uitleggen wat kengetallen precies proberen te duiden. Als ondernemer en bestuurder hoef je je daarna geen zorgen meer te maken of je de financiën van je organisatie wel goed begrijpt. En je kunt ook veel beter sturen!

Tips voor het opstellen van een prognose

Bij het opstellen van een financiële prognose is het van belang dat de volgende extra balanselementen worden opgenomen:

  • hoeveel wil of moet je investeren in het komende jaar?
  • hoe ontwikkelt de voorraadpositie zich?
  • zullen de debiteuren en crediteuren stijgen of dalen? en tenslotte:
  • met welke bedragen moeten schulden en leningen worden afgelost?

In mijn vorige blog gaf ik aan dat het kan helpen om te denken in activiteiten, dat je deze plaatst in een tijdschema en vervolgens de omvang daarvan vertaalt naar euro’s op basis van aantal * tarief. Daarmee kun je het uiteindelijke financiële effect van je plannen meten.

Mijlpalen en actiepunten

Plan je mijlpalen – de doelen en resultaten die je wil bereiken – op een tijdlijn. Omschrijf deze mijlpalen in tekst, aantallen en euro’s. Ga vervolgens per mijlpaal terugrekenen in de tijd. Welke activiteiten of actiepunten moeten worden uitgevoerd om de mijlpalen te bereiken? Benoem deze op hoofdlijnen en waar nodig in detail. Vertaal deze actiepunten vervolgens naar aantallen en euro’s. Dit resulteert in opbrengsten, kosten en investeringen. Gebruik als vertrekpunt voor de prognose de actuele cijfers van je onderneming en maak een tijdschema voor twaalf tot achttien maanden in de toekomst.

Periodiek bijstellen van je financiële prognose

Heb je eenmaal een financiële prognose gemaakt, dan is het raadzaam om deze periodiek bij te stellen. Simpelweg omdat de realiteit dynamisch is en altijd zal afwijken van de prognose. Hoe vaak je moet bijstellen hangt af van je situatie. Heb je voldoende liquiditeit, dan is twee keer per jaar voldoende. Is geld een probleem voor je organisatie, dan is maandelijks of tweemaandelijks aan te raden.

Hoe ga ik met mijn financiële prognose aan de slag?

Allereerst: ga er eens goed voor zitten. Veel ondernemers zijn druk en soms overbelast. Plan één tot drie halve dagen en zorg dat je ongestoord kunt werken. Je moet je concentreren op de toekomst van je organisatie. De ervaring leert dat je eerst uit de waan van de dag moet komen om helder te kunnen nadenken over de toekomst, wat je wilt bereiken en hoe je daar wilt komen.

Het maakt trouwens niet uit of je een ervaren ondernemer of starter bent. Als starter heb je het nadeel dat je nog niet uit ervaring spreekt. Het kan daarom raadzaam zijn om de timing van activiteiten, zeker als het opbrengsten betreft, qua doorlooptijd ruimer in te plannen, zodat je voorkomt dat je jezelf te snel rijk rekent.

Gratis: handige Excel-template

Zelf gebruik ik een Excel-template om een financiële prognose op te stellen. Dit model bestaat uit enkele tabbladen en een toelichting, waarmee je heel overzichtelijk regels kunt invoeren in een voorgedefinieerd format. Het resultaat is in eerste instantie een financiële begroting, bestaande uit een winst- en verliesrekening voor één of meerdere jaren. Door extra elementen (velden) in te vullen, wordt de basis gelegd voor een prognoseberekening, die ook de liquiditeit uitrekent. Aangezien de invoer op maandbasis is, kun je hiermee een financiële prognose op maandbasis inclusief de liquiditeitsontwikkeling berekenen. Hoe dit precies werkt komt in mijn volgende blog aan bod. Ook die handige Excel-template ontvangen? Vraag het aan via het contactformulier.

Je organisatie beter financieel sturen?

Op de hoogte blijven van deze blogserie ‘Financieel in control’, zodat je beter financieel kunt gaan sturen? Laat je mailadres achter op onze website en je ontvangt de blogs voortaan in je mailbox.

Verder praten over de ontwikkeling van je organisatie?

Wil je eens verder praten over dit onderwerp? Of ben je benieuwd hoe Planning Company en onze Financial Intelligence-oplossingen jou kunnen helpen je organisatie verder te laten ontwikkelen? Wij helpen directies en bestuurders om sneller financieel in- en overzicht te krijgen, zodat zij meer tijd kunnen besteden aan hun business en financieel gefundeerde beslissingen kunnen nemen.

Deel dit artikel:
Door Dagmar van Eijs
avatar image
Factview werkt op basis van maatschappelijke impact bij de uitvoering van haar dienstverlening. Wij ondersteunen onze klanten bij het realiseren van een succesvolle en duurzame organisatie. Wij streven voor al onze klanten naar een optimale balans in financieel resultaat in combinatie met een gezonde bedrijfsvoering, ontplooiing van mensen en een positieve bijdrage voor alle stakeholders van de organisatie, waaronder milieu en klimaat. Neem gerust contact op als je een keer vrijblijvend van gedachten wilt wisselen. Via info@factview.nl of bel 085 – 0479 500 en vraag naar Dagmar van Eijs.

Om Factview.nl beter toegankelijk te maken gebruiken wij functionale, analytische en marketingcookies. Door op ‘accepteren’ te klikken ga je hiermee akkoord. Lees hier meer over ons cookiebeleid.

ACCEPTEREN